logo
    Published on Center For Answering Religious Questions (http://www.porsojoo.info)

شریعت و روش عبادت مسیحیان و یهودیان چگونه ‏است؟

By 11
Date: 2006-12-11

پاسخ تفصیلی در این باب ممکن نیست؛ ولی اشاره به چند نکته اساسی میتواند دیدگاهی جامع و کلی در این موضوع فرا روی شما قرار دهد. یک. مسیحیت: «شریعت» به عنوان مجموعه مقررات و احکامی است که یکی از ارکان هر دینی را سامان میدهد. مسیحیت نیز به عنوان یک دین الهی، دارای شریعت است؛ اما کم و کیف این ساحت - مانند عرصه‏های دیگر این دین - در طول تاریخ دچار تحریف و انحراف گشته است. دینی که حضرت عیسی(ع) آورد، علاوه بر آنکه دارای آموزه‏های اعتقادی درباره خداوند، انسان و طبیعت بود؛ آموزه‏هایی در باب اخلاق و احکام عبادی نیز داشت. وی بر انجام شریعت و احکام گسترده‏ای که آیین یهود داشت تأکید کرد.ر.ک: کتاب مقدس، متی، 19 / 5. حواریین نیز ظاهراً تمام آداب و رسوم شریعت یهود را رعایت میکردند و همه روزه مرتباً به معبد رفته، آیین موسوی را - مانند دیگر یهودیان - احترام مینهادندر.ک: جان. بی. ناس، تاریخ جامع ادیان، ترجمه علیاصغر حکمت، ص 611 به بعد.. اما بر طبق تعالیم عیسی، اگر بر روح این احکام عبادی و فقهی، اخلاق حاکم نباشد، منقصت بزرگی است! در واقع او با صحه گذاشتن بر شریعت سنت یهودی، این نکته عمیق و ژرف را خاطر نشان ساخت که دین، تنها شریعت و اعمال ظاهری بدون باطن و لُب و مغز نیست؛ بلکه شریعت باید با نیت پاک و مخلصانه پیوند خورده، عمل مطابق با اندیشه درون باشدر.ک: مسیحیت و فرهنگ در غرب، محمدرضا کاشفی، مبحث مسیحیت در آغاز ظهور.. اما با ظهور «پولس» - که نخست یهودی بود و پس از پدید آمدن رخدادی، مسیحی گشت و مدعی شد که حضرت عیسی مأموریت امت‏ها را به وی سپرده است‏تاریخ جامع ادیان، 614 به بعد و برای اطلاع بیشتر از زندگانی وی، ر.ک: تاریخ تمدن ویل دورانت، ج 3، صص 693 - 679. - شریعتی که حضرت عیسی بر آن مهر تأیید گذاشت، نسخ گردید. به اعتقاد او حقیقت مسیح در باطن مرد مؤمن تجلّی میکند و او را به سر منزل صواب و رستگاری رهبری میکند؛ به طوری که با آزادی روح، کارهای نیک انجام داده و از بدی پرهیز میکند از این جهت برای او ضرورت ندارد که دائماً به دستورهای رسمی و قوانین دینی رجوع کرده، حلال و حرام را از روی آنها تشخیص دهدتاریخ جامع ادیان، ص 616. به هر روی آنچه در نزد او مهم است، ایمان به مسیح است نه عمل به شریعت‏ر.ک: کتاب مقدس، رساله پولس به غلاطیان، 10 - 13 / 3 و رساله پولس به رومیان / 20 - 13 / 5 و رساله پولس به غلاطیان 16 / 2.. از همین جا مشخص میشود که ادعای «طریقت بدون شریعت» یا «توجه به باطن و دل و بیاعتنایی به ظاهر و عمل و رفتار» از آموزه‏های تحریف شده و ساختگی منتسب به مسیحیت است. در مقابل او پطرس قرار دارد. وی یکی از حواریون بوده؛ بلکه بر آنها برتری داشته است. بر اساس بعضی از آیات انجیل عیسی او را «کیفا» (سنگ خارا و پر صلابت) لقب داده است‏متی / 18 / 16. و او است که به افتخار رؤیت عیسی - پس از برخاستن از قبر - پیش از دیگران نایل آمده است‏یوحنا / 15 / 2. علاوه بر اینکه از ابواب اولیه کتاب اعمال رسولان استفاده میشود: پطرس پس از حضرت عیسی نقش محوری داشته است‏نگا: ر.ک: متی، 24 / 15، 19 - 18 / 16 و یوحنا 17 - 15 / 21. و بر حفظ شریعت تأکید و پای میفشرد. این شقاق میان پولس و پطرس، آینده دو شاخه اصلی کاتولیک و پروتستان را در باب اعمال عبادی و شریعت ترسیم کرد. در نظر کاتولیک‏ها - که هم اکنون در واتیکان تمرکز دارند و مشروعیت خود را از پطرس میدانند و مروجان فکر او هستند - سعادت ابدی با دو شرط (فیض خدا و اعمال صالح) حاصل میشود. به اعتقاد این گروه مسیحی، احکام خدا عبارت است از: احکام دهگانه عتیق - به استثنای احترام روز شنبه - و اخلاق کامل مسیحیت و سپس اخلاق که مرکب است از یک سلسله قوانین عملی مشخص که به عهده افراد گذاشته شده است؛ مانند حضور در جشن‏های کلیسا، شرکت در عشای ربانی، روزهای یکشنبه و اعیاد، حضور برای اعتراف و شرکت در مراسم یادبود آخرین شام عیسی(ع) حداقل سالی یک بار، به جا آوردن روزه چله و نیز روزه‏های نذر و خودداری از خوردن گوشت در روزهای پرهیززیبایینژاد، محمدرضا، درآمدی بر تاریخ و کلام مسیحیت، ص 156 و 157.. در مقابل کاتولیک ها، پروتستان‏ها به تبعیت از لوتر - که او را احیاگر اندیشه فراموش شده پولس دانسته‏اند - تنها عامل نجات را ایمان و برخورداری از فیض الهی میدانندر.ک: راهنمای الهیات پروتستان، ویلیام هوردن، ترجمه ط. میکائیلیان، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، 1368 ش، ص 8.. اما در عین حال معتقدند که اعمال صالح میتواند شخص نجات یافته را ارتقا دهد.ر.ک: انسیان / 8 / 2، متی 20 / 6، یوحنا 24 / 5 و نیز ر.ک: درآمدی بر تاریخ و کلام مسیحیت، همان، صص 160 - 159. در عین حال مسیحیت به آیین‏هایی اعتقاد دارد که میتوان هم اکنون آنها را به عنوان اعمال عبادی آنان تلقی نمود. به عقیده مسیحیان، مسیح پس از آنکه از مرگ برخاست، در جامعه مسیحی زندگی میکند و همراه آن است. او پیوسته همان کارهایی را انجام میدهد که در طول حیات خود در فلسطین انجام میداد. مسیحیان معتقدند: به وسیله این آیین‏ها، کارهای غیر آشکار مسیح در زندگی کلیسایی، آشکار میشود؛ یعنی، هنگامی که یک مسیحی در مراسم مربوط به یکی از آیین‏ها شرکت میکند، ایمان دارد که با این عمل به ملاقات مسیح - که از مرگ برخاسته و فیض خدای نجات بخش را به وی بخشیده - میرود. دو آیین اصلی که همه مسیحیان در آن اتفاق نظر دارند، عبارت است از: تعمید و عشای ربانی: «تعمید»، برای همه ضرورت داشته و انسان با آن وارد جامعه مسیحیت میشود. این کار عبارت است از گواهی دادن به کارهای نجات بخش خدا به وسیله عیسی. تعمید اصولاً با گونه‏ای از شستشو انجام میگیرد، ولی در کیفیت شست‏وشو میان کلیساها اختلاف هست. کشیش هنگام تعمید این عبارت را میخواند: «تو را به نام پدر، پسر و روح القدس تعمید میدهم». البته بعضی از کلیساهای پروتستان، تنها به نام عیسی تعمید میدهند. عشای ربانی، در دید یک مسیحی، تنها یکی از آیین‏ها نیست؛ بلکه این عمل یکی از مسائل اساسی ایمان و شعائر عبادی مسیحیت است و در عین حال، یک یاد بود و بازسازی شام آخر عیسی با شاگردان در شب قبل از مرگ او است. عیسی در آن عمل، نان و شراب را به عنوان گوشت و خون خود، به شاگردان داد تا آنها را بخورند و بنوشند. مسیحیان هنگامی که در این مراسم شرکت میکنند، باور دارند که مسیح با جسم خود، نزد آنان حاضر میشود. همچنین باور دارند همان طور که عهد خدا با قوم یهود، توسط خون قربانیها بر کوه سینا استوار گردید؛ به همان ترتیب عهد جدید بین خدا و بشریت، به وسیله خون عیسی محکم و استوار میشود. هر یک از کلیساهای مسیحی در شعائر و آیین‏های برگزاری عشای ربانی، ابتکاراتی پدید آورده است؛ ولی دو عنصر اساسی در هر مراسم ثابت است: الف. خواندن دو یا سه مقطع از کتاب مقدس، ب. خوردن قربانی مقدس. در کلیساهای کاتولیک و ارتدوکس جز اسقف یا جانشین او (کشیش)، کسی نمی تواند پیشوای مراسم باشد و علاوه بر خواندن کتاب مقدس و خوردن قربانی، همخوانی و دعای توسل و شکر، همراه با موعظه و مصافحه نیز انجام میشود. بسیاری از پروتستان‏ها، عشای ربانی را سالی چهار بار یا ماهی یک بار بر پا میکنند. ارتدوکس‏ها این مراسم را در روزهای یکشنبه و اعیاد برگزار میکنند؛ ولی کاتولیک‏ها میگویند: عشای ربانی قلب عبادات روزانه است و به همین دلیل، آن مراسم را هر روز بر پا میدارند.ر.ک: کلام مسیحی، توماس میشل، ترجمه حسین توفیقی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، چاپ اول، 1377 ش، ص 97 - 92. ناگفته نماند که اولاً، مسیحیان کاتولیک و ارتدوکس پنج آیین دیگر را بر این دو مورد افزوده‏اند که فرصت طرح آن نیست، ثانیاً، آنچه که پطرس به تبعیت از حضرت عیسی بر روی آن پای میفشرد، شریعت موسوی بود که مع الاسف حتی در کاتولیک‏ها این امر کم رنگ تر از گذشته طرح و پی گیری میشود. دو. یهودیت: جان مایه مسائل عبادی یهودیت را میتوان در ده فرمان - که به اعتقاد یهودیان از سوی خداوند به قوم بنی اسرائیل ابلاغ شده است - یافت و آن عبارت است از: 1. منم خدای تو که تو را از مصر و خانه غلامی خارج ساختم. تو در کنار من نباید خدای دیگری داشته باشی. تو نباید که از خدا شکل بسازی و یا تمثال درست کنی ... . 2. تو نباید خود را در مقابل خدایان دیگر، فروافکنی و به خدمت آنان موظف گردی [نزد خدایان دیگر سجده مکن و آنها را عبادت منما]. 3. نام یهوه خدای خویش را به باطل مبر و از آن سوء استفاده مکن. 4. روز شنبه را مقدس بدار (در این روز کار کردن ممنوع است). 5. به پدر و مادر خود احترام بگذار. 6. قتل نکن (یا کسی را نکش). 7. زنا نکن. 8. دزدی مکن. 9. بر علیه همسایه‏ات شهادت دروغ مده. 10. نباید به خانه، زن، غلام، مال و متعلقات همسایه‏ات طمع داشته باشیر.ک: آشتیانی، جلال الدین، تحقیقی در دین یهود، تهران، موئلف، چاپ اول، بی تا، صص‏313-312.. روزه به عنوان یک عمل عبادی در یهودیت رواج دارد؛ ولی تنها در روز «کیپور»؛ یعنی، روزه کفاره، این عمل صورت میگیرد. در این روز یهودیان از غروب روز قبل تا شبانگاه این روز، به منظور کفاره گناهان روزه میگیرند و از خوردن و آشامیدن، استحمام و کار پرهیز میکنند و در کنیسه‏ها به عبادت و استغفار مشغول میشوندآشنایی با ادیان بزرگ، حسین توفیقی، تهران، سمت، طه و مرکز جهانی علوم اسلامی، چاپ سوم، زمستان 1379 ش، ص 94.. یک سلسله احکام عبادی دیگر نیز در این دین وجود دارد که به کلی با دین اسلام متفاوت است؛ احکام عبادیای چون: نهی از منکر، قصاص، احکام معاملات، نکاح، طلاق، نجاست، طهارت و ...موسی بن میمون، دلاله الحائرین، به کوشش حسین آقای افست مکتبه الثقافه الدینیه، 1974 م، جزء سوم، فصلهای 30 - 25.. ناگفته نماند که بیشتر شعائر دینی بنی اسرائیل و قوم یهود در «کنعان» و تحت تأثیر فرهنگ این منطقه شکل گرفته است که نمی توان به طرح تفصیلی آن پرداخت.ر.ک: تحقیقی در دین یهود، همان، صص 361 - 360؛ تاریخ ادیان، جان‏ناس، همان، صص‏505-499.


Source URL:
http://www.porsojoo.info/en/node/30924