logo
    Published on Center For Answering Religious Questions (http://www.porsojoo.info)

در نامه شماره 10467 مورخه 10/9/81 در جواب سؤال علت کراهت داشتن ایستاده آب نوشیدن در شب سؤال شد که شما در ابتدا گفته اید که طبق حدیث در روز باید ایستاده و در شب نشسته آب نوشید ولی در بیان علت آن آورده اید و علت اینکه چرا ایستاده آب نوشیدن مکروه است را بیان کرده اید نه اینکه چرا در شب ایستاده آب نوشیدن مکروه است و در روز باید ایستاده آب نوشید

By modir
Date: 2006-12-19

با تشکر از روحیه خوب شما که در عین کنکاش گری، تعبد را به آن مقرون نموده اید، خاطر نشان می سازیم که در همان کتاب نفیس حلیه المتقین علامه مجلسی (اعلی الله مقامه) اشاره ای به این پاسخ دارند و آن این است که: «احادیث بسیار وارد شده است که ایستاده آب خوردن خوب است و آب را به یک نفس خوردن خوب است و لیکن بهتر است به سه نفس خورده شود و در روز ایستاده بخورد و در شب نشسته.»آنگاه ایشان چهار روایت را نقل می کند. مفاد یکی از روایات نقل شده از امام صادق علیه السلام این است که آب ایستاده خوردن باعث غلبه زرداب و صفرا می شود. و در حدیث دیگر آن حضرت فرمود که ایستاده آب خوردن بیشتر باعث قوت و صحت بدن می شود.اما دو روایت مخالف این مطلب نیز نقل می کند. یکی از علی علیه السلام که از آن حضرت نقل شده که فرمود: در حالت ایستاده آب مخورید زیرا باعث دردی می شود که دوا نداشته باشد مگر آن که خدا عافیت دهد. و در حدیث صحیح دیگر از امام صادق علیه السلام نقل شده است که آن حضرت فرمود: در حالت ایستاده آب مخورید و بر دور هیچ قبر گردش نکنید و دور مزن و در آب ایستاده بول مکن، پس هر که چنین کند و بلائی به او برسد ملامت نکند مگر خود را.همان طور که ملاحظه می کنید دو دسته روایات داریم که دلالت آنها با هم متفاوت است. از نظر کارشناسان دینی و فن استنباط و اجتهاد در صورت صحت سند همه این روایات بهترین راه و عاقلانه ترین راه که مورد تأیید عقل و عقلا است جمع بین مفاد این روایات در حد امکان است. لذا در اصول فقه که علم رصد استنباط و اجتهاد است، این قاعده معروف است که «الجمع مهما امکن اولی». نتیجه جمع این روایات همان طور که علامه مجلسی از فقیه عالی مقام مرحوم شیخ صدوق که از ارکان فقه شیعه است نقل کردند «ابن بابویه (مرحوم صدوق) علیه الرحمه گفته است که مراد از این احادیث ( که ایستاده آب خوردن را نهی می کند) آب خوردن شب است.»گرچه ممکن است به طرق دیگر نیز بتوان بین از روایات جمع کرد و لیکن چون مرحوم صدوق در نقل روایات و احادیث اهل بیت از بزرگان این فن بوده و کتب روائی او منابع اصلی تلقی می شود، احتمالا به قرینه سایر روایات که در دسترس داشته و ملاحظه فرمودند، این گونه بین مفاد روایات جمع نموده و چنین استنباطی نمودند.برای آگاهی بیشتر ر.ک: جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج 36، ص 506 (دلیل آب نوشیدن در شب و روز در پاورقی روایات آن را آدرس داده است.


Source URL:
http://www.porsojoo.info/en/node/49308