لیست مقالات

دین و دنیای جدید؟/ محمدرضا کلان فریبایی

بعضی‌از متفکران‌غربی‌و پیروان‌آنان جایگاه دین را ‌تغییر داده‌وآن‌را از همه پدیده‌ها و شئون‌حیات‌مادی‌و معنوی‌تفکیک کردند و در حقیقت‌با این‌اقدام‌قهرمانانه!! هویت‌دین‌را از موجودیت‌انسانی‌جدا کردند و بقول‌مردان‌خردمند مغرب‌زمین،انسان را تا حد‌دندانه‌های‌ماشین‌ناآگاه‌پایین‌آوردند و برای‌دلخوش‌داشتن‌او دست‌به‌دامان‌اپیکوریان‌شده، با سرخوشی‌و مستی‌و تخدیر او را سرگرم‌نمودند، تا آنجا که‌بقول‌مولوی‌: ذکر و فکر او را به‌پایین‌کشاندند.حتی‌بعضی‌ها کار را به‌آنجا رساندند که‌با کمال‌وقاحت‌بگویند: اندیشه‌یک‌نوع‌بیماری‌است.در حالی که دین به اندیشه و اندیشیدن بهای فراوانی داده است .البته این‌سلاح‌مخرب‌هویت‌انسانی‌در کارگاه‌فکری‌امثال‌سارتر تیز می‌شود که‌معتقد است: «انسان‌تاریخ‌دارد و نهاد ندارد»!...

چرا "دین و دنیا" / حسن رحیم پور ازغدی

تقابل "دین و دنیا" و تقسیم امور به "مقدس - عرفى" یا "دینى - دنیوى"، و تقسیم حوایج انسان به "حوزه‏هاى دولتى وعمومى" (پابلیک) و "خصوصى و دینى"، استناد دانش حقیقى به گزاره‏هاى تجربى و تفکیک آن از حوزه ارزشها و عدم‏تنقیح مفهوم"جوهر تخیلى اعتبار ساز"و...،جزء حلقه‏هاى وصل(بلکه فصل)"الهیات" با "احکام عملى" در غرب بوده است.
تفسیر سوء یا ناقص که از "خدا" (و صفات ربوبى) صورت گرفت و غلبه یافت، به نفى احکام خدا و حقوق‏الهى بشر ونفى تعریف دینى "حیات" و "مسئولیت" و "انسانیت" و ... انجامید و بنابراین است که معتقدیم اگر ...

آسیب‏شناسى دین در سیره علوى/ فاضل حسامی

منظور از «آسیب‏» هاى دین، عوامل و متغیرهایى است که موجب مى‏شود دین مستند و یا عینى از اصول اولیه خود فاصله گرفته و در تفسیر و در تحقق آن، برخلاف آن حقیقت واحد گام برداشته شود.بنابراین، آسیب‏شناسى دین کشف عوامل و متغیرهایى است که موجب مى‏شود دین از محتواى موردنظر و یا روش‏هاى مقبول دست‏یابى به آن ...

چگونه از دین دفاع کنیم؟ / ابوالحسن حسنی

یکى از راه‏هاى حل تعارض علم و دین، تشکیک در حجیت معرفت‏شناختى تجربه و حس است که نویسنده محترم مقاله «اعتبار تئوریهاى علمى»(2) این رویکرد را برگزیده است. ناقد محترم در این نوشتار کوتاه در صدد است نشان دهد که چنین رویکردى منجر به تشکیک در خود دین نیز مى‏شود. بنابراین، راه حل مناسبى براى حل تعارض علم و دین ...

شک و ایمان/ یحی یثربی

شک و ایمان دو حقیقت عقلانى و ذهنى متضادند و هر یقینى لزوما مطابق با واقع نیست اما ایمان با یقین مساوى است و غالبا اگر به حکمى یقین بیابیم در حقیقت‏به آن ایمان واقعى مى‏آوریم. چنانچه ایمان را تنها به معنى اقرار لفظى به کار بریم و با باور یقینى همراه نباشد در آن صورت حوزه ایمان و اندیشه از یکدیگر جدا و ایمان به این معنى همیشه با شک و ناباورى توام خواهد شد. و این کوششى است‏...

قرائتهاى گوناگون از دین / علی مهدوی فر

در ادامهى بحث قرائتهاى گوناگون از دین، به برخى پرسشها و شبهههاى مهمتر در این باره مىپردازیم. هواداران این دیدگاه مىگویند که قرائت متن را نباید به قرائت رسمى و سنّتى محدود کرد. رهآورد این دیدگاه، تفسیر به رأى، برخورد سلیقهاى با متون دینى براساس ذهنیت مفسر، نسبیتگرایى در فهم و مشروعیت بخشیدن به ناممکن بودن فهم عینى است. به طور کلى، سخن این گروه آن است که هیچ فهم و قرائتى معتبر نیست و هیچ یک بر دیگرى....

مروری کوتاه بر دیدگاه های چند تن از روانشناسان غربی در روانشناسی دین - عباس رحیمی نژاد

در مقالة‌ حاضر دیدگاه‌ نظریه‌پردازانی‌ که‌ در زمینة‌ روان‌شناسی‌ دین‌ نظریة‌ خاصی‌ را به‌ طور مستقل‌ ارائه‌ کرده‌اند مورد توجه‌ قرار گرفته‌ است. ابتدا نظریه‌ ویلیام‌ جیمز (1901) پیرامون‌ تجربیات‌ دینی‌ که‌ به‌ صورت‌ گزارش‌های‌ افراد مختلف‌ ارائه‌ شده‌ مطرح و نهایتاً‌ نظریة‌ ناهشیار به‌ عنوان‌ منبعی‌ برای‌ تجربیات‌ جذبه، عرفان، اشراق‌ و هرگونه‌ تجربیاتی‌ که‌ نوعی‌ ارزش‌ معنوی‌ دارد ارائه‌ شده‌ است. سپس‌ نظریة‌ گوردون‌ آلپورت‌ (1950) در خصوص‌ جهت‌گیری‌ مذهبی‌ درونی‌ و بیرونی‌ و تفاوتهای‌ هریک‌ با دیگری‌ مطرح شده‌ است. در ادامه‌ نظریه‌ اریکسن‌ (1968) در خصوص‌ ایمان‌ به‌ عنوان‌ یک‌ نیاز حیاتی‌ انسان‌ بزرگسال‌ که‌ تحول‌ یافتة‌ ظرفیت‌ اعتماد کودک‌ به‌ ...

روانشناسی دین در جوامع مسلمین - دکتر پل جی واتسن . دکتر نیما قربانی . ترجمه پونه بناکار حقیقی

پروفسور پل‌ جی‌ واتسن‌ دکترای‌ خود را در رشتة‌ روان‌شناسی‌ فیزیولوژیک‌ از دانشگاه‌ تگزاس‌ دریافت‌ کرده‌ است. مطالعات‌ اولیة‌ او بر زمینة‌ سازوکارهای‌ مغزی‌ در کنترل‌ حالتهای‌ انگیزشی‌ متمرکز بوده‌ است. پس‌ از ورود به‌ دانشگاه‌ تنسی، به‌ گسترة‌ روان‌شناسی‌ دین‌ و تئوریهای‌ شخصیت‌ رو می‌آورد و مطالعات‌ متعددی‌ در این‌ زمینه‌ها انجام‌ می‌دهد. پژوهشهای‌ وی‌ در گسترة‌ شخصیت‌ بیشتر بر ساختار شخصیتی‌ نارسیسیزم، باورهای‌ غیر عقلانی، و فردگرایی‌ - جمع‌گرایی‌ متمرکز ...

نگاهی به نظریه فرانکل در روانشناسی دین - صدیقه ذاکر

در این‌ نوشتار ضمن‌ آشنایی‌ اجمالی‌ با فرانکل‌ به‌ عنوان‌ پایه‌گذار مکتب‌ روان‌درمانیِ‌ «معنی‌ درمانی» و آگاهی‌ از دیدگاههای‌ او دربارة‌ معنی‌ زندگی‌ - درد و رنج‌ - مرگ‌ و جاودانگی‌ - آزادی، همت‌ اصلی‌ نویسنده‌ مصروف‌ توضیح‌ عقاید فرانکل‌ دربارة‌ تعریف‌ دین‌ - زمینه‌ های‌ بروز دینداری‌ - تعریف‌ خدا- نحوه‌های‌ دینداری‌ - تحول‌دینداری‌ و نسبت‌ دین‌ و ...

نسبت دین با ایدئولوژی - دکتر عبدالله نصری

واژة‌ ایدئولوژی‌ را اولین‌ بار در سال‌ 1796 دوستوت‌ دوتراسی‌(6381-4571) Destute De Tracy به‌ معنای‌ ایده‌شناسی‌ به‌ کار برد. وی‌ بر آن‌ بود تا ایده‌ها را به‌ عنوان‌ موضوعاتی‌ مستقل‌ از مفاهیم‌ مابعدالطبیعی‌ مورد تجزیه‌ و تحلیلهای‌ علمی‌ قراردهد و از آن‌ یک‌ علم‌ تجربی‌ بسازد و در کنار سایر علوم‌تجربی‌ مانند زیست‌شناسی‌ آن‌ را مطرح‌ سازد.
نوشتار حاضر پس‌ از ذکر تعاریف‌ ایدئولوژی‌ و برشمردن‌ ویژگیهای‌ ...